દેવાયત ખવડની સફર

પ્રકરણ ૧

દૂધઈનાં મૂળ

દેવાયત ખવડની સફર સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના મૂળી તાલુકાના દૂધઈ ગામથી શરૂ થાય છે — સૌરાષ્ટ્રનો એ વિસ્તાર જ્યાં લોકડાયરો ટિકિટવાળો શો નહીં, પણ ગામના જીવનનો ભાગ છે.

અહીંની રાતો વાતો, દુહા અને ભજનથી ભરેલી હોય છે, જેમાં સ્થાનિક શૂરવીરો અને સંતોની યાદ જીવે છે. એ જ વારસો આજે તેમના ડાયરામાં સંભળાય છે.

પ્રકરણ ૨

પહેલો મંચ

વીટીવી ગુજરાતીના અહેવાલ મુજબ તેમનો પહેલો કાર્યક્રમ દૂધઈના હનુમાનજીના મંદિરે યોજાયો હતો — કોઈ સભાગૃહ નહીં, પણ ગામનો મેળાવડો.

એ જ અહેવાલ મુજબ ગુજરાતી લોકસાહિત્યના જાણીતા કલાકાર ઈશરદાન ગઢવીને સાંભળીને તેમને શરૂઆતમાં પ્રેરણા મળી હતી.

પ્રકરણ ૩

ડાયરાના ત્રણ રંગ

તેમનાં રેકોર્ડિંગ્સમાં પરંપરાગત ડાયરાની આખી રાતનો વ્યાપ દેખાય છે. એક તરફ વીર રસ — “પૃથ્વીરાજ ચૌહાણની વાત” અને “જેસા લાંગાની શૌર્યગાથા” જેવી શૌર્યની વાતો. બીજી તરફ ભક્તિ — “દ્વારિકાનો શ્યામ”, “ઉગાર ચામુંડ માવડી”, “અલખ નિરંજન”. અને ત્રીજો રંગ ઘરનો — “દીકરી” અને “રાખડી” જેવાં દીકરી અને ભાઈ-બહેનના સંબંધ પરનાં ગીતો.

આમાંનું ઘણું સ્ટુડિયો આલ્બમ તરીકે નહીં, પણ લાઇવ ડાયરાના રેકોર્ડિંગ તરીકે શ્રોતાઓ સુધી પહોંચે છે. ઓક્ટોબર ૨૦૨૦થી તેમના ડાયરાનો ઓડિયો “Devayat Khavad Official” પોડકાસ્ટ તરીકે પણ પ્રકાશિત થાય છે.

પ્રકરણ ૪

“રાણો રાણાની રીતે”

૩ જાન્યુઆરી ૨૦૨૨ના રોજ કંડોલિયા સ્ટુડિયો દ્વારા સિંગલ તરીકે રજૂ થયેલું “રાણો રાણાની રીતે” — અડધું સંવાદ, અડધું ગીત — ગુજરાતી માધ્યમોમાં તેમના નામ સાથે જોડાયેલી સૌથી જાણીતી રજૂઆત છે.

એ સંપૂર્ણ વીર રસની પરંપરાની રચના છે: જીવંત શ્રોતાઓ માટે રચાયેલી બુલંદ રજૂઆત, જે હવે સ્ટ્રીમિંગ પ્લેટફોર્મ સુધી પહોંચી છે.

પ્રકરણ ૫

આજે

હાલ રાજકોટમાં રહેતા દેવાયત ખવડ ડાયરાનાં રેકોર્ડિંગ્સ, ભજનો અને સહયોગી રજૂઆતો સતત આપતા રહે છે — જેમાં ૨૦૨૫માં કિંજલ દવે સાથેનો ગીતોનો ગુલદસ્તો, ડિસેમ્બર ૨૦૨૫માં “ઉગાર ચામુંડ માવડી” અને ૨૦૨૬માં શિવ ભજન “અલખ નિરંજન”નો સમાવેશ થાય છે.